Υφασμα και πολιτική

Photo: Robert Rauschenberg, USA. „Samarkand stitches“. Mixed technique.

Σκαλίζοντας σήμερα τα έγγραφα που πνίγουν το γραφείο και τον υπολογιστή μου, έπεσα πάνω στο κείμενο που αναδημοσιεύω:

Γενάρης του 2014, Βερολίνο.

Πρωτοχρονιάτικες σκέψεις περί υφάσματος:

Γράφει ο Σπήγκελ σήμερα ότι με βία απαντά η κυβέρνηση της Καμπότζης στα αιτήματα των υφαντουργών για διπλασιασμό του μισθού των 160 ευρώ το μήνα και για την θέσπιση ενός κατώτερου μισθού.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Σταιμάγιερ υπενθύμισε ότι η σύγκρουση στην Καμπότζη έχει απόλυτη σχέση και με την Γερμανία“.
„Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία του υφάσματος στην Καμπότζη που απεργούν για καλύτερες συνθήκες εργασίας, παράγουν προϊόντα, τα οποία αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε καθημερινά κι εμείς στην Γερμανία“, είπε.
„Δεν επιτρέπεται η παγκοσμιοποίηση να σημαίνει για μας αδιαφορία για την φτώχεια, την ανάγκη και την εκμετάλλευση στην άλλη γωνιά της γης“, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Σπήγκελ, η κυβέρνηση στην Πνομ Πενχ φοβάται την αποχώρηση των μεγάλων πελατών από την χώρα και την εγκατάσταση τους σε χώρες που έχουν ακόμα χαμηλότερα εργασιακά στάνταρντς.

Λίγο πριν το τέλος του 2013, έπεσα τυχαία πάνω σε μία μικρή αλλά ηχηρή διαμαρτυρία στην κεντρικότατη Φρίντριχ Στράσε του Βερολίνου. Μία ομάδα σαράντα – το πολύ – ατόμων διαμαρτυρόταν έξω από το κατάστημα αλυσσίδας πρετ α πορτέ, γνωστής από τη διαφήμιση των ρούχων της φορεμένων από διάσημα VIP, αλλά και από τα χαμηλότατης ποιότητας υφάσματα που χρησιμοποιεί, για τα οποία λέγεται ότι έχουν „ενσωματωμένο λάθος“.
Η διαμαρτυρία κατάφερε να προκαλέσει το ενδιαφέρον των περαστικών που κοντοστάθηκαν στις δύο πλευρές του δρόμου, καθώς δυσανάλογη αστυνομική δύναμη περικύκλωνε τους διαδηλωτές.
Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες εργασίας στον Τρίτο Κόσμο. Αλλωστε, η εταιρεία είχε βρεθεί στη δημοσιότητα μετά τις τραγωδίες στην νοτιοδυτική Ασία τον περασμένο χρόνο που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες εργάτες. Οι άνθρωποι αυτοί θα ζούσαν σήμερα, αν τηρούντο τα στοιχειώδη μέτρα πυρασφάλειας στις βιοτεχνίες.
Συνέντευξη του ιδιοκτήτη της εν λόγω μεγάλης βορειοευρωπαϊκής εταιρείας δημοσιεύτηκε μερικούς μήνες μετά στον Σπήγκελ κι ομολογώ ότι μου προκάλεσε αναγούλα.

Εκανα όμως λάθος. Η διαμαρτυρία αφορούσε στις συνθήκες εργασίας – τύπου αμερικανικών φτηνών πολυκαταστημάτων – που απ ό,τι φαίνεται ισχύουν πλέον και στην Ευρώπη:
„μόνιμο“ προσωπικό χωρίς σταθερές ώρες εργασίας, χωρίς σταθερή απασχόληση, με διαφορετικές αποζημιώσεις για τις ώρες απασχόλησης (γιατί μισθοί προφανώς δεν υπάρχουν) στην *ανατολική* και στη *δυτική* Γερμανία, κλητό κι ανακλητό ανά πάσα στιγμή και πολλά άλλα που δεν συγκράτησα.

Τον τελευταίο χρόνο το ύφασμα ως τέχνη ή ως εργόχειρο ή ως ντου ιτ γιουρσέλφ ή ως χόμπυ κ.α.π. έχουν γίνει μόδα. Η *επίσημη* αναγνώριση του στριμωγμένου στα κραφτς σπουδαίου αυτού εκφραστικού υλικού γίνεται εμφανής στις μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις στη Δύση όπως π.χ. πρόσφατα στο Παρίσι και το Αννόβερο, και είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετικά ευχάριστη είδηση.

Το ύφασμα είναι ένα ανερχόμενο medium εδώ και μία πενταετία για τους επαϊοντες.
Ενα από τα μεγάλα χαρίσματα του είναι ότι από την ίδια του την φύση, το υλικό αυτό μπορεί να μεταφέρει απλά μηνύματα, αλλά και πολύπλοκες σκέψεις που αφορούν στον χώρο της θρησκείας, της οικολογίας, της οικονομίας, της κοινωνίας, της ηθικής, της τεχνολογίας, της χημείας, της πολιτικής — εξ ου και στη μελέτη του δεν εμπλέκονται μόνον ιστορικοί της τέχνης, αλλά πολλές και διαφορετικές ιδιότητες ερευνητών.
Αυτές οι πολύπλευρες έρευνες καθιστούν την κατανόηση του *εικαστικού μεσου ύφασμα* κορωνίδα της ρήσης: η τέχνη και η επιστήμη είναι τομείς αλληλένδετοι.

Σε μία τριετία όμως το ύφασμα θα έχει γίνει τόσο του συρμού, θα έχει εκχυδαϊστεί τόσο η „σημειολογία“ του, θα έχει σλογκανοποιηθεί το εύρος των θεμάτων που αφορά που θα σιχαίνεται κανείς να ασχοληθεί και τη σκυτάλη θα πάρει κάποιο άλλο υλικό — στο πλαίσιο πάντα, ceteris paribus, ότι θα ισχύσουν οι αρχές του *πρετ α πορτέ* στην τέχνη.
Αρχές που είναι εμφανέστατες στις μικρο-μπιενάλε ανά τον κόσμο, αλλά και στα (εν μέρει ιδεολογικά βεβαρυμμένα από λουδητισμό) χειροτεχνικά κινήματα και το γκερίλια νίτινγκ ως αστική διαμαρτυρία.

Ομως ξεκίνησα να γράφω για τη συνείδηση.
Πως μπορώ να φοράω κάτι που φέρει πάνω του όλη τη δυστυχία του κόσμου; Πώς μπορώ να αντιδράσω; Πώς μπορώ να διαχωρίσω την θέση μου από τη συμμετοχή στο ακατάλληλο για πολιτισμένο άνθρωπο αλισβερίσι που περιγράφει ο Σπήγκελ παραπάνω;

Είναι σκέψεις που κάνω εδώ και χρόνια. Αποτυπώνονται άλλωστε στις συνεργασίες μου και τα θέματα που επιλέγω στη δουλειά μου.

Για όσους δεν το γνωρίζουν:
Το εργατικό κίνημα και πολλά από τα δεδομένα στην εργασία μας δεν θα υπήρχαν, αν δεν τα είχαν επιβάλει με τους αγώνες τους, συχνά αιματηρούς, οι εργάτες και οι εργάτριες – ενήλικες κι ανήλικοι – της υφαντουργίας.
Ισως το γεγονός ότι για τα επόμενα δύο τρία χρόνια, τουλάχιστον, το ύφασμα θα είναι της μόδας σε διάφορες εκφάνσεις του, να δώσει σε πολλούς την ευκαιρία να αναλογιστούν, αν έχουν το σθένος, αν όχι ως πολικά όντα, έστω ως καταναλωτές να αλλάξουν τη βολή και τη στάση τους και να ανατρέψουν παγιοθέντα, θλιβερά κι απάνθρωπα δεδομένα.

http://www.spiegel.de/politik/ausland/kambodscha-steinmeier-kritisiert-schuesse-auf-textil-arbeiter-a-941780.html

Werbeanzeigen

Ein Kommentar zu “Υφασμα και πολιτική

  1. Hat dies auf rapunzel14 rebloggt und kommentierte:

    Ενα πάντα επίκαιρο κείμενο από τον Δεκέμβρη του 2014, καθώς δεν πάψαμε να φοράμε όλη τη δυστυχία του κόσμου, όπως διαπίστωσα χθες αναζητώντας καλοκαιρινά σε διάφορα καταστήματα του Αμβούργου.
    Τα θέματα, στα οποία αναφέρομαι, αποτελούν κι αυτά στοιχεία προβληματισμού, για τα οποία θα μιλήσουμε — στον ελευθερο χρόνο μας – κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων ΥΦΑΣΜΑ στο Λεωνίδιο φέτος τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

    Πληροφορίες/κρατησεις: myths2015@zoho.com
    Υπάρχουν ελάχιστες διαθέσιμες θέσεις.

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s