Art has always been connected to magic and mysteries.

The sacred, mythology and religion have been the source which art canalized into magical symbols, practices and rituals – suggesting solace for existential agony and aspiring collectivities to bond, dare, create, flourish.

In archaic times, religion, cult and rite was experienced as a fundament of social life.
We can hardly imagine now – in our fragmented, rational and highly commercialized world -how it felt to be “connected” to each other without internet.

Movements, ornaments, words and objects outlined the sacred and the profane. For hundreds of years, both sides of life had been inextricably linked, according to Mircea Eliade, 20th century’s most influencial historian of religion.

The art project “The Sacred & The Profane” focuses on and examines rituals, symbols, objects and practices that still prevail – often disguised as trivialities – in our rational, consumption oriented and medialized world.

In cooperation with Galerie Weltraum Munich we present a group show that will serve as a compass to those looking for meaning in contemporary jewellery and design.

“The Sacred & The Profane” project consists of two parts:

Part I. Arcadia

A four day Intensive workshop in Performance/Story Telling/ Symbols & Mysteries/Objects’ Cultural History in Arcadia_Greece (January 2019). Participants experience concepts of archaic thought and faith and retrieve the traces of myth in the homeland of Dionysus, Pan and the nymphs.

Dates for the Arcadia workshop:

Wednesday 2 January – Sunday 6 January 2019
Wednesday 9 January – Sunday 13 January 2019

Part II. Munich Jewellery Week 2019/Schmuckwoche München 2019

A four day group show in Galerie Weltraum during Munich Jewellery Week (14-17 March 2019) including exclusive website, publicity, PR services. The artists’ presence at the show is not requested.
The show programme also includes a series of performances and lectures on related topics.

Participation fee:

A. Arcadia workshop + Munich show:

960 Euro payable in three installements
890 Euro payable in one installment

The fee includes: Arcadia workshop fees/five days (four nights) in a 19th century mansion in Arcadia with breakfast and mid-day snack/ A welcome and a farewell dinner/ show organization and secretarial support/ exhibition design/ exclusive website with artist’s work/ publicity, social media work and PR/ representation in Munich. Arcadia’s detailed programme, as well as Munich show’s terms and conditions, follow in the project agreement.


B. Munich show only:

480 Euro payable in two installements
440 Euro payable in one installment

The fee includes: Show organization and secretarial support/ exhibition design/ exclusive website with artist’s work/ publicity, social media work and PR/ representation in Munich. Munich’s detailed terms and conditions will be stated in the project agreement.

We are accepting applications from artists working in the field of jewellery, sculpture or object, performance and fashion. Artists may present new or existing work connected to the theme of the project. Artists may sell their work during the show.

Number of artists:

12-18 artists

How to apply:

E-mail your application with cover letter stating your incentive to participate in the project and/or its potential benefits on your work including your website (no social media pages) or 6-8 pictures of your work and a short bio to:

Application deadline:

Sunday 18 November

Venue_Galerie Weltraum

Galerie Weltraum is one of Munich’s best known experimental galleries located in the very heart of the old city close to Isartor, Viktualienmarkt and Marienplatz.


To celebrate five years of participation in Munich Jewellery Week we grant two ZLR Betriebsimperium Awards.

“The Sacred & The Profane Artists Award” will be granted to one artist participating in our group show. The decision will be met by the public via ballot. The Award includes an Artist Residency plus solo show in Athens, Greece in 2019.

“The Sacred & The Profane Curators Award” will be granted by a team of curators to one artist exhibiting in one of the Munich Jewellery Week venues. The Award includes an Artist Residency in Athens, Greece in 2019.

The Award winners will be announced on Saturday 16 March 2019.





Occasionally, some of your visitors may see an advertisement here,
as well as a Privacy & Cookies banner at the bottom of the page.
You can hide ads completely by upgrading to one of our paid plans.


Leave a Reply


Και μετά τί;

Πολλές καινοφανείς φαίαρς κι εβδομάδες κοσμήματος και εξκλούβιβ ηβεντς προαναγγέλονται και πραγματοποιούνται, με μεγαλύτερη ή μικρότερη επιτυχία κι αριθμό επισκεπτών, όμως τα αποτελέσματα για όσους καταθέτουν τον οβολό τους για να προβληθούν και να δικτυωθούν και φυσικά να πουλήσουν τη δουλειά τους είναι – συχνά – πενιχρά κι επουσιώδη.

Είναι κοινό μυστικό στον χωρο του λεγομενου εικαστικού κοσμήματος διεθνώς ότι η αγοραστική δύναμη της μεσαίας τάξης συρρικνώνεται και το εξειδικευμένο κοινό που ανακυκλωνεται σε αυτές τις εκδηλώσεις είναι μικρό – να υπολογίσουμε 400, άντε 500 ατομα: δημοσιογράφοι, κριτικοί, γκαλεριστες, συλλέκτες κλπ. Κάθε ιδιοσυγκρασίας, πορτοφολιού και γνωσιακού επιπέδου.

Τα ανωτέρω δεν αρκούν για να θρέψουν όλους κι όλες που θα ήθελαν να κάνουν καριέρα στο κόσμημα – και δη στο κόσμημα ως τέχνη – πόσο μάλλον να εγγυηθούν ότι οι ταλαντούχοι κι ικανοί – ας υποθέσουμε ότι πολλοί νεοεισερχόμενοι στην αγορά εχουν αυτά τα προσόντα μαζί με τις καλές σπουδές και την κοινωνική μόρφωση – θα βιοποριστουν από τη δουλειά τους.

Είναι ασχημα τα πράγματα, αγαπητοί φίλοι κι αγαπητές φίλες, ειδικά για όσους από εσάς εξακολουθείτε να ζείτε στα σύννεφα. Καρριέρες και βιοπορισμοί ΔΕΝ γίνονται μόνο με το ταλεντο. Γίνονται με μπίζνες πλαν, με κεφάλαιο, με γνώση και καλή επιλογή των αγορών που θα απευθυνθεί κανείς, με καλές και κερδοφόρες συνεργασίες.

Θα χρειαστεί να επενδύσετε χρήματα, χρόνο και πολυ ενέργεια στο επάγγελμα σας. Κανείς δεν θα σας κάνει *αστέρι*, αν δεν το παλέψετε μόνοι σας.

Κάποια στιγμή θα κάνετε τους απολογισμούς σας. Θα υπολογίσετε πόσα ξοδέψατε και πόσα πήρατε – ποσοτικά και ποιοτικά. Θα έρθετε στα λόγια μου, όταν τα ψέμματα τελειώσουν.

Πάνω σε αυτόν τον απολογισμό των πελατών τους, θα τσακιστούν πολλοι από αυτούς που κοροϊδεύουν τον κόσμο στήνοντας κυκλώματα όπου ο ένας βλογά τα γένια του άλλου, παριστάνοντας τους σπουδαίους και πουλώντας ελπίδα σε ανθρώπους χωρίς γνώσεις κι εμπειρία.

Βραβεία χωρίς αντίκρυσμα κι υποτροφίες χωρίς γνωστικό αντικείμενο είναι κοροϊδία όχι έναντι όσων σπουδάζουν κανονικά και αποκτούν διακρίσεις με κύρος, με την αξία κια τον κόπο τους, αλλα για τους αδαείς που ξοδεύουν τα λεφτά τους χωρίς να πράξουν πρώτα αυτο που λεει το ρητό: Δεν ήξερες, δεν ρώταγες;

Τα πράγματα όμως είναι κακά για τα κυκλωματα: με τη συρρικνωση της οικονομικης δύναμης όσων θα ήθελαν να πάρουν μέρος σε φαίαρς, ηβεντς και εβδομάδες, αμφιβόλου γούστου/εμβέλειας/επιπέδου – η πίτα για τους απαρτίζοντες το κύκλωμα μικραίνει, ενώ αυτό αντίστοιχα για να διατηρηθεί εν ζωή πρέπει να μεγαλώσει, να κλείσει κι άλλες (ανίερες) συμμαχίες. Σε λίγο καιρό οι ίδιοι οι απαρτίζοντες θα αναρωτηθούν, αν αξίζει τον κόπο τόση βαβούρα για να μοιραστούν με άλλα δέκα άτομα τα δέκα χιλιάρικα – συχνά πολυ λιγότερα – κέρδος ενός πρότζεκτ;

Θα μείνουν λίγοι σε αυτό το παιχνίδι, αγαπητοί φίλοι κι αγαπητές φίλες.

Με μικρά πηδηματάκια οι εξυπνότεροι και οι ικανότεροι των κυκλωμάτων θα μεταπηδήσουν όπου μπορούν να βρουν ακόμα μία θεσούλα που να τους εξασφαλίζει τα προς το ζειν βρέξει-χιονίσει με πιστοποιητικά κι εχέγγυα αυτά που έστησαν – ακόμα κι αν αυτά φαλίρισαν. Θα αφήσουν την αγορά στη ησυχία της, γιατί η αγορά σήμερα είναι διεθνής, ανταγωνιστικότατη, ποιοτική και λίαν ευμετάβλητη.



Αγνοια κινδύνου

Η άγνοια του νομικού καθεστώτος μπορεί να σε βάλει σε μεγάλους μπελάδες.

Καλό είναι, πέραν της γνώσης των Οικονομικών που προϋποθέτει μία εργασία όπως το Κόσμημα, καθώς άπτεται του εμπορίου, να είσαι πληροφορημένη για τις νομικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τα λόγια ή οι απερίσκεπτες πράξεις σου.

Ιδού ένα παράδειγμα:

Η ντηζάινερ Χ επισκέπτεται την έμπορο Ψ στην Ελλάδα, η οποία μόλις μαθαίνει για τη συνεργασία της με την επιμελήτρια Υ, αποκαλεί την Υ – την οποία δεν γνωρίζει – *α και β και γ* – επίθετα που θίγουν τον επαγγελματισμό της Υ, τα οποία – ισχυρίζεται η Ψ – της τα μετέφεραν άλλοι.

Η ντηζάινερ Χ μεταφέρει στην επιμελήτρια Υ τα λεγόμενα της εμπόρου Ψ.

Η Ψ διατρέψει τον κίνδυνο να βρεθεί κατηγορούμενη για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης κατά της Υ, καθώς διασπείρει ύβρεις και συκοφαντίες – ποινικό αδίκημα που συχνά συνοδεύεται από αστική αγωγή χρηματικής αποζημίωσης.

Αλλο παράδειγμα:

Η Διοργανώτρια Ηβεντς Μ, ανταγωνίστρια της Διοργανώτριας Ηβεντς Κ, αναρτά ένα σχόλιο στην επαγγελματική σελίδα μέσου κοινωνικής δικτύωσης της Κ, με το οποιο αποκαλεί την Κ *αποτυχημένη*, *περίγελο του χώρου* και της καταλογίζει *εξαπάτηση πελατών*.  Η Κ μηνύει την Μ για συκοφαντική δυσφήμιση μέσω του Τύπου – καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θεωρούνται Τύπος (εφημερίδες δηλαδή),  αλλα και για προσβολή της προσωπικότητας της Κ.

Τρίτο παράδειγμα:

Ο επιμελητής Ω διαβάζει στο ίντερνετ την ιδέα του επιμελητή Ζ και την κοπιάρει. Ο επιμελητής Ζ τον μηνύει για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, για την οποία ΔΕΝ προ-απαιτείται κατοχύρωση της ιδέας σε βιβλιοθήκη ή άλλο θεσμικό όργανο, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία ορίζει ότι ιδιοκτήτης της ιδέας είναι αυτοματα κι αυταπόδεικτα ο δημιουργός της.

Και για να το κάνουμε ακόμα πιο περίπλοκο:

Ο επμελητής Ζ κατοικεί στην χώρα της ΕΕ Α και ο επιμελητής Ω στην χώρα της ΕΕ Β.

Ο επμελητής Ζ ακολουθεί τη νομική διαδικασία εναντίον του Ω στην χώρα που ο ίδιος κατοικεί, καθώς διάβσσε την αναρτηση της κλεμμένης ιδέας του στην χώρα Α, στην οποία κατοικεί, αναγκάζοντας τον Ω να παραστεί στο δικαστήριο της χώρας Α – αυξάνοντας έτσι τα δικαστικά έξοδα του Ω.

Αν ο Ω δεν εμφανιστεί στο δικαστήριο της χώρας του Ζ, τότε ο Ζ πετυχαίνει τη καταδίκη του Ω εν τη απουσία του και ξεκινά τη διαδικασία, ώστε να εκτελέσει την απόφαση του δικαστηρίου της ΕΕ χώρας Α στην ΕΕ χώρα Β, όπου διαμένει και έχει περιουσιακά στοιχεία ο Ω.

Η άγνοια κινδύνου μπορεί να αποβεί επικίνδυνη και δαπανηρή.

Τη συμμετοχή στις δικές μας ομάδες συνοδεύει ΠΑΝΤΑ ένα ιδιωτικό συμφωνητικό που περιγράφει επακριβώς τι θα συμβεί ακόμα και στις περιπτωσεις εκείνες που η έκθεση που διοργανώνουμε αναβληθεί από έκτακτη εξωτερική αιτία, όπως π.χ. μία πλημμύρα ή μία επανάσταση.

Οσοι/ες θέλουν να παραμείνουν στον κλάδο και να εργαστούν αποτελεσματικά θα χρειαστούν επαγγελματικές συμβουλές. Σίγουρα τα ανωτέρω παραδείγματα με τις παρά-νομες πρακτικές δεν μιλούν για ανθρώπους που θα παραμείνουν για πολυ καιρό ενεργοί στον κλάδο.



EN/GR In the following link you may find the OPEN CALL for the Athens Artist In Residence/Workshops and the group show „Initiation 2018-Kallichoron“ at Munich Jewellery Week 2018.

The application deadline is 15 October 2017.

Any questions? Please contact:


Η διαδικασία επιλογής των μελών της ομάδας „Μύησις 2018-Καλλίχορον“ έχει ξεκινήσει και η προθεσμία αποστολής των αιτήσεων είναι η 15η Οκτωβρίου 2017.

Η Εβδομάδα Κοσμήματος του Μονάχου είναι ο αρχαιότερος και σημαντικότερος θεσμός για το σύγχρονο κόσμημα διεθνώς. Η έκθεση „Μύησις 2018-Καλλίχορον“ είναι η τέταρτη που επιμελούμαστε για την Εβδομάδα Κοσμήματος του Μονάχου.

Το κείμενο της προκήρυξης θα το βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Για πληροφορίες/ερωτήσεις, απευθυνθείτε σε


Interested in POP UP-ing in Athens?

A 80 sm/100sm/200 sm exhibition spaces/showrooms available for artists‘ and/or gallery presentations/shows in down town Athens.

Additional services available upon demand: Press room/ guiding/ networking + lobbying/ curatorial support/ translation.

Additional working and living space available upon demand.

For more information, please contact:




Ελληνικό κόσμημα: Τις πταίει; (Δ‘ Μέρος)

Ας σταθούμε σήμερα στο επίθετο: ελληνικό.

Τί καθιστά το ελληνικό κόσμημα ελληνικό;

Ο προσδιορισμός υποθέτει ή προϋποθέτει μία κρίσιμη μάζα ατόμων/κατασκευαστών/καλλιτεχνών που παράγουν αντικείμενα τέχνης με ειδικά χαρακτηριστικά ορμώμενα από μία κοινή πεποίθηση, προϊστορία, συμβολική γλώσσα και πολιτισμική εμπειρία και πορευόμενα προς την εκπλήρωση ενός κοινού οράματος.

Ποιό μπορεί να είναι αυτό;

Για όποιον παρακολουθεί και γνωρίζει την ελληνική σκηνή του λεγόμενου εικαστικού κοσμήματος, είναι ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο ούτε υπάρχει ούτε μπορεί να υπάρξει: πρώτον, γιατί λείπει η κρίσιμη μάζα και το κυριότερο:

επειδή απουσιάζει παντελώς η ελληνική παιδεία από το λεγόμενο εικαστικό ελληνικό κόσμημα en masse – οι εξαιρεσεις προφανώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Ελληνική παιδεία σημαίνει ότι ο εικαστικός γνωρίζει ο ελληνικός πολιτισμός δεν είναι μόνον ένα όμορφο μοτίβο με αισθητική και εμπορική απήχηση

– αν υποθέσουμε ότι οι σύγχρονοι δημιουργοί γνωρίζουν να *διαβάζουν* και να εμπνέονται από τα αριστουργήματα των αρχαιολογικών συλλογών, τα οποία και *συνεχίζουν* με τη δική τους προσθήκη πάνω σε μία συζήτηση αιώνων –

αλλά το όμορφο μοτίβο με την αισθητική και εμπορική απήχηση αντανακλά ένα σύνθετο σύστημα μεταφυσικών, πολιτικών, φιλοσοφικών και φυσιοκεντρικών αναφορών και πρακτικών που αποκρυσταλλώθηκε – κατά τη διάρκεια των αιώνων – σε αυτό που ονομάζουμε ελληνικό πνεύμα.

Δεν είναι εύκολο να περιγράψουμε το ελληνικό πνεύμα σε 5 λέξεις.

Ας το επιχειρήσουμε, ωστόσο, παίρνοντας τα βασικά συμπεράσματα μελετητών πολύ πιο καταρτισμένων και σοφών από την γράφουσα:

Η αγάπη για την ελευθερία

Η δημοκρατία

Ο ανθρωπισμός

Η παρρησία

Το κάλλος

Τα ανωτέρω προϋποθέτουν: τόλμη, συμμετοχή, ισονομία, ορθολογισμό, ισότητα, πάθος, θυσία, συμπόνοια, αρετή, αγώνα, αλήθεια.

Πού, αγαπητοί φίλοι, βλέπετε να δημιουργείται εικαστικό ρεύμα ή κίνημα, διακριτά ελληνικό σε σύγκριση με από ό,τι υπάρχει/γίνεται στο εξωτερικό / και όχι άγονος μιμητισμός του; Πού να βρει να φυτρώσει η *ελληνικότητα*, όταν το άγονο έδαφος των μικρο-φέουδων της μίας και της άλλης κλίκας και των υπο-πόδιων της, δεν αφήνει τόπο να αναπτυχθεί η στοιχειώδης ανεξαρτησία, η παρρησία, η τόλμη, η κατάργηση της μωρής φιλοδοξίας, η συλλογικότητα;

Για αυτό οι πολλοί μηρυκάζουν τις *έτοιμες εισαγώμενες ιδέες* άλλων και οι μονάδες που επιζητούν να δώσουν τη δική τους απάντηση κι ερμηνεία στον Κόσμο — με οδηγό τα πνευματικά εργαλεία που κληροδότησε στην ανθρωπότητα αυτός ο μεγάλος πολιτισμός — στην Ελλάδα γίνονται αποσυνάγωγοι.

Ωστόσο, δεν χρειάζεται ελληνική καταγωγή για να αντλήσει κανείς γνώση κι αλήθεια από την αστείρευτη πηγή του ελληνικού πνεύματος.

Ελληνες καλούμε τους της παιδείας της ημετέρας μετέχοντες — λέει ο Ισοκράτης.


υ.γ. Είμαι σίγουρη ότι πολλοί αγνοούν την περίφημη φράση του Τρικούπη που τιτλοφορεί τη σειρά αυτή των αναρτήσεων μου με θέμα το εν Ελλάδι σύγχρονο κόσμημα. Ιδού:


Ελληνικό κόσμημα: Τίς πταίει; (Μέρος Γ)

Ενα σημαντικό πρόβλημα που φυσικά δεν χαρακτηρίζει μόνο τον χώρο του ελληνικού κοσμήματος, γίνεται όμως οξύτερο στην Ελλάδα – χώρα μκρή και με *ρηχή* αγορά, όπου *ρηχός* στα οικονομικά σημαίνει όχι μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης λόγω περιορισμένης αγοραστικής δύναμης και έλλειψης καινοτομίας ικανής να προσελκύσει νέους αγοραστές – είναι το γεγονός ότι ο *κύκλος του εικαστικού κοσμήματος* είναι ένα *κλειστό κύκλωμα που αυτοτροφοδοτείται και αυτοαναιρείται*.

Με αυτό δεν εκφράζω μία αξιολογική κρίση πάνω στην ποιότητα των έργων ή στις πρακτικές προβολής κι έκθεσης τους, παρά κάνω την αυτονόητη για όποιον έχει επισκεφτεί εκθέσεις συγχρονου κοσμήματος σε μεγάλες διοργανώσεις του εξωτερικού διαπίστωση: ο κύκλος των ενδιαφερόμενων – δημιουργών, πελατών, κριτικών/επιμελητων/θεσμών – στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά μικρός (και καχεκτικός).

Και το κυριότερο (ή το χειρότερο): Δεν επαρκεί για να θρέψει όλα αυτά τα στόματα που επιθυμούν να βιοποριστούν από το επάγγελμα αυτό (αν υποτεθεί για λόγους απλοποίησης του συλλογισμού ότι όλοι όσοι συμμετέχουν σε αυτό τον κύκλο έχουν το ίδιο υψηλό επίπεδο και ελκυστικότητα για τους δυνητικούς αγοραστές).

Για αυτό τον λόγο – υποτίθεται – ότι είναι επιτακτική η ανάγκη να ανοίξει ο κύκλος αυτός και προς το εξωτερικό.

Επιτρέψτε μου να εκφράσω στα αγγλικά τη δυσπιστία μου:

It ‚ s easier said than done / Είναι πιο εύκολο, πιο ανώδυνο να πει κανείς ας ανοίξουμε τον κύκλο, παρά να το κάνει.

Γιατί; Γιατί η ελληνική αγορά και αισθητική, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, δεν έχει μεγάλη σχέση με τις αγορές και την αισθητική του εξωτερικού που κι αυτή είναι διαφορετική στις χώρες του Βορρά από αυτές του Νότου – για πολιτισμικούς, θρησκευτικούς, κοινωνικούς λόγους – και διαφορετική στην Αγγλία από ό,τι στη Γερμανία κλπ.

Ωστόσο παρουσιάζει κάποια κοινά χαρακτηριστικά που – κατά τη γνώμη μου – απουσιάζουν en masse από την αντίστοιχη αγορά της Ελλάδας.

Θα το πω με μία αλληγορία.

Με κόπο κι εκπαίδευση, μπορώ να ανοίξω ως Ελληνας στην Ελλάδα ένα εστιατόριο με σούσι και να προσφέρω υψηλές υπηρεσίες σε πελάτες που επιθυμούν να μάθουν την υψηλής γεύσης και αισθητικής εξωτική κουζίνα που όμως πόρρω απέχει από την παραδοσιακή μας (γευστικότατη) φασολάδα ή τα γεμιστά, με τα οποία έχω μεγαλώσει.

Ομως, για να γίνω διάσημος σεφ και να συρρέουν από όλο το κόσμο για να γευτούν το σούσι μου στην Αθήνα, δεν αρκεί να μαγειρεύω τέλεια ιαπωνικά εδέσματα. Πρέπει να είμαι όχι απλώς άριστος τεχνικά, αλλα και καινοτόμος – νοηματικά, αισθητικά κι αισθησιακά – ως σεφ. Οι *πιστοί* του περίφημου σεφ Νόμπου Ματσουχίσα τον ακολουθούν και στο Τόκυο και στο Παρίσι και στο Μπεβερλυ Χίλς και στην Αθήνα.

Το ίδιο συμβαίνει και με το ελληνικό σύγχρονο κόσμημα. Ενα Ελληνας καλλιτέχνης που αγωνίζεται σε επίπεδο διεθνούς καινοτομίας θα βρει λόγω της απόδοσης του τις πόρτες ανοικτές.

Από την άλλη, πάρα πολλοί Ελληνες σχεδιαστές/καλλιτέχνες/δημιουργοί είναι καλοί, άριστοι, εξαιρετικοί, όμως δυστυχώς – το τονίζω το δυστυχώς – αυτό δεν φτανει, γιατί δεν είναι – στην πλειοψηφία τους – καινότομοι. Καινοτόμος σημαίνει να μας πεις κάτι που δεν έχει ξαναειπωθεί, όχι να μας δείξεις ότι κι εσύ ξερεις να το κάνεις άριστα όπως ο πρώτος που διατύπωσε αυτή την θέση/μορφή/ιδέα. Μπράβο σου για αυτό: για την τεχνική σου κατάρτιση, για την ενημέρωση σου, για τον ενθουσιασμό σου. Ομως αυτό δεν αρκει να σε χρίσει καλλιτέχνη. Γιατί ο καλλιτεχνης έχει πάντα τη δική του υπογραφή.

Αριστα καταρτισμένοι σεφ σούσι δεν τραβούν κόσμο να έρθει στην Αθηνα ειδικά για αυτούς. Ελκύουν ίσως τους φίλους, τους συγγενείς και μερικούς σχετικούς με τον χώρο τουρίστες που θα έρθουν άπαξ για τον ήλιο, την θάλασσα, τα αρχαία, άντε και το σούσι της αθηναϊκής γειτονιάς, το οποίο όμως δεν θα το θεωρήσουν δα και *Μέκκα του σούσι*, ώστε κάθε χρόνο να έρχονται για προσκύνημα. Οι μεγαλες διοργανωσεις καινοτομίας αποτελούν πόλο έλξης διεθνώς. Οι επισκέπτες κάνουν *χατζ* κάθε χρόνο.

Το πως την αδυναμία τους αυτή, οι Ελληνες δημιουργοί μπορούν να την μετατρέψουν σε δύναμη και δυνατότητα, είναι μία άλλη ιστορία. Κανείς όμως δεν προχώρησε στη δουλειά του πετροβολώντας κάθε καλοπροαίρετη και γόνιμη κριτική – και σίγουρα με αυτό τον τρόπο δεν προσέλκυσε ούτε έναν δυνητικά ενδιαφερόμενο παραπάνω. Αντιθετα, έβρασε στο ζουμί του.