Story Telling I

Photo: Puma. Loukia Richards. 2016.

Loukia_02.jpgSales experts of luxury goods (such as jewellery) call the new indispensable marketing tool: Story Telling.

Art and craft market professionals in London and Berlin do agree that a good story behind your work is what gives the customer the final incentive or „kick“ to buy it.

My lecture titled „What jewellery designers can learn from media coverage“ at Zimmerhof Symposium 2014 was met with mixed feelings, namely: open hostility AND enthusiasm.

Some established artists were pissed off because I talked about the market; some students were curious and happy because I talked about the market and nobody talks about how to make *dough* at school.

The most important question I have learned to ask during my training as a journalist at Reuters in London and Athens was:

So what?

Or to put it in jewellery terms:

Your jewellery looks great, but so what? I have plenty of jewelry, why should I buy a new piece? Give me a reason, give me a story, convince me that your jewlery makes sense to me!

Inflated egos may be seriously hurt when one asks them what is the meaning of what they do. They talk to you about beauty and about art and about emotions. Their beauty, their art, their emotions… At the end of the day though when your stomach is empty your emotions do not count if they have not managed to touch the heart of your customer.

This is an axiom: There is a a lot of nonsense in the contemporary jewellery world.

The even worse question is: Who cares?

Who cares about your design? Who cares about your show? Who cares about your concept? Who cares about your emotions?

I promise you: Once you find the answers to these questions, your work will be unforgetable!

If there is one thing you may learn from how professionals cover breaking news, this is the following statement:

News published in the press  ALWAYS have meaning for the life of other people.

What makes something meaningful for the life of other people so that they must know?

The three things that turn everybody’s head are:

  1. Sex or how to get more pleasure
  2. Gain or how to win more money or not lose money/opportunities/status
  3. Paradoxa or human stories that prove that life is unpredictable and always writes the best scenarios.


You want to know more on How To Tell Your Story?

Stay tuned! Our next Open Calls will be published very soon!






Cosmos united

EN/GR During August – October 2013 I had a solo exhibition at the Umweltbundesamt (Federal Agency for the Environment) in Dessau, Germany. The Umweltbundesamt is the science and research department of the Federal Ministry of the Enviroment.

It was a great honor for me to present the traditional „Weltanschaung“ of my culture depicted in my embroideries and „koureloudes“ (rugs) made of trash.

For two months visitors and employees faced the old Greek flag I embroidered hanging at the Umweltbundesamt lobby.

I documented and sketched the motifs on paper at the Greek Collection treasury of Τhe Τextile Museum in Washington DC. A scholarship by the Fulbright Foundation made this research possible. I am grateful for this opportunity and challenge. I embroidered the traditional 17th and 18th century motifs between 2009-2010. The title of the work is No! OXI!

To understand Greeks you have to take into account that they uttered many „No s“ during their long history – against all odds. Or as the poet says:

„For some people the day comes
when they have to declare the great Yes
or the great No (…)“

Greek embroidery reflects the notion of the „united cosmos“; a world where gods, men, animals and plants are part of  bigger „One“ and cannot exist without each other.

We need to consider this message today.

The workshops we offer in Athens and Leonidio treat textile as an element of life, while mythology is updated to talk address present day dilemmas.

More on our workshops here:



Η ατομική μου έκθεση στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος στο Ντέσαου διήρκεσε από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο του 2013. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος είναι ο επιστημονικός βραχίονας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ηταν μεγάλη τιμή για μένα, μία Ελληνίδα εικαστικό, να παρουσιάσω την παραδοσιακή κοσμοθεώρηση της πατρίδας μου όπως την μεταφέρουν χωρίς λέξεις τόσο τα κεντήματα όσο και οι κουρελούδες μου, έργα δηλαδή που παρουσίασα.

Επί δύο μήνες οι επισκεπτες και το προσωπικό της Υπηρεσίας έβλεπαν με τη είσοδο τους στο λόμπυ του εντυπωσιακού, βιοκλιματικού κτιρίου τη σημαία που κέντησα με παραδοσιακά μοτίβα του 17ου και 18ου αιώνα. Τα συνέλεξα και τα σχεδίασα πρωτα σε χαρτί κατά το διάστημα της έρευνας μου στην Ελληνική Συλλογή του Τhe Τextile Museum της Ουάσινγκτον. Την έρευνα αυτή πραγματοποίησα χάρη σε μία υποτροφία του Ιδρύματος Φουλμπράιτ, για την οποία είμαι ευγνώμων.

Τα μοτίβα του ελληνικού κεντήματος αντανακλούν την πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι ενιαίος: θεοί, άνθρωποι, ζώα και φυτά είναι μέρος ενός συνόλου και κανένας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον άλλο. Το μήνυμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο και χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να το διατυπώσω μέσα από τη δουλειά μου και να το παρουσιάσω στο πιο κατάλληλο μέρος για αυτο τον σκοπό.

Ο τίτλος του έργου είναι ΟΧΙ!

Δεν ειναι ασύνηθες το ΟΧΙ στην μακρά ελληνική ιστορία ή όπως ο ποιητής λέει:

„Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
να πούνε.“

Αν απορείτε πως ένα ομοσπονδιακό γερμανικό υπουργείο εδωσε βήμα σε μία Ελληνίδα, στη σημαία και στις κουρελουδες της, θα σας πω το εξής που είναι η αρχή μου σε όλα τα πρότζεκτς  — είτε είναι ατομικές μου εκθέσεις είτε εκθέσεις τρίτων που επμελούμαι:

Αν έχεις κάτι να πεις και τα επιχειρήματα να στηρίξεις το μήνυμα σου, καθώς και την φιλοπονία που για να πραγματοποιήσεις το όραμα σου, πείθεις τους άλλους να σου δώσουν βήμα.

Στα εργαστήρια του καλοκαιριού 2017, θα ασχοληθούμε με το ύφασμα όχι απλώς ως μέσο, αλλά ως τμήμα της ζωής. Θα μιλήσουμε επίσης για τον χώρο της τέχνης στο εξωτερικό και τις δυνατότητες να εκθέσει κανείς το έργο του.

Για περισσότερες πληροφορίες/κρατήσεις ή για να μπείτε στη λίστα με τις ενημερώσεις μας, παρακαλώ γράψτε σε


SnapShot 2016-05-17 um 22.34.33

Σταμάτησε το τσουνάμι, designer, ή κάτσε να σε πνίξει! Περί 3D printers

Φωτογραφία: Χοκουσάι/Λουδήτες // και τα δύο έργα του 19ου αιώνα.

Οταν σας αρέσει ένα κείμενο και θέλετε να το κρατήσετε, τί κάνετε;
Το κατεβάζετε, αν είναι διαθέσιμο, από το ίντερνετ ή σκανάρετε τη σελίδα από το βιβλίο ή το περιοδικό σπίτι σας στον σκάνερ και την τυπώνετε ή στην χειρότερη πηγαίνετε στο φωτοτυπικό του γραφείου σας ή της γειτονιάς σας, δίνετε λίγα σεντς και βγάζετε τις φωτοτυπίες που θέλετε. Απαγορεύεται μεν το να σκανάρετε όλόκληρο το βιβλίο, καθώς έχει (συνήθως) δικαιώματα, τη δουλειά σας όμως μπορείτε να την κανετε με τις λιγες σελίδες που χρειάζεστε.

Βιβλία εξακολουθούν να υπάρχουν φυσικά σε υλική ή άυλη μορφή (η-μπουκς), τα οποία αγοράζετε, είτε επειδή είναι βιβλία αναφοράς και τα χρειάζεστε συχνά στη δουλειά σας ή την ζωή σας (π.χ. μία καλή ποιητική συλλογή) είτε επειδή είναι σπανιότατα έργα και δεν τα βρίσκετε εύκολα στο ίντερνετ ή έχουν δικαιώματα που οι εκδότες προστατεύουν δρακόντεια είτε επειδή είναι συλλεκτικά κομμάτια είτε επειδή δίνει κύρος η κατοχή τους.
Ομως το δεύτερο δεν αναιρεί το πρώτο: με έναν υπολογιστή, έναν σκάνερ κι έναν εκτυπωτή ή έστω ένα φωτοτυπικό μπορείτε να κάνετε τη δουλειά σας.

Στην περιπτωση που αγοράσετε το βιβλίο που αγαπάτε, μπορείτε είτε να το παραγγείλετε μέσω ίντερνετ και να έρθει στα χέρια σας σε δύο μερες (Γερμανία) είτε να πάτε σε ένα (καλό) βιβλιοπωλείο, όπου ένας συνήθως γνώστης του αντικειμένου υπάλληλος, μπορεί να σας συστήσει και άλλα έργα του ίδιου συγγραφέα ή σχετική βιβλιογραφία.
Η τιμή για αυτό το σέρβις που ενσωματώνει το βιβλιοπωλείο στην τιμή πώλησης του βιβλίου ειναι εν τω μεταξύ ιδιαίτερα ελκυστική και όχι πολύ υψηλότερη από αυτή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Ας συνοψίσουμε τις λέξεις-κλειδιά: υπολογιστής/σκάνερ/εκτυπωτής/κόπια/ηλεκτρονική πλατφόρμα πώλησης/*μπουτίκ ντε λυξ*/εξειδικευμένος πωλητής/αγοραστική εμπειρία ως τμήμα της απόλαυσης του προϊόντος.

Στην ίδια ακριβώς διαδικασία αντικαταστήστε τη λέξη *βιβλίο* με την λέξη *κόσμημα* και θα έχετε την εικόνα της αγοράς σε δύο χρόνια, όταν οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές θα κυκλοφορήσουν — σύμφωνα με δημοσιεύματα του έγκριτου γερμανικού τύπου — στην αγορά ως πέρσοναλ θρη ντι πρίντερ σε πολύ προσιτές τιμές, ώστε να εξοπλίσουν τα νοικοκυριά που εν τω μεταξυ διαθέτουν πολλες και διαφορετικές *απλοποιημένες στην χρήση, πρωην επαγγελματικές* μηχανές: εσπρεσιέρες, αποχυμωτες, ζυμωτές ψωμιού, κινηματογράφο σαλονιού κλπ.
Κάτι αντίστοιχο έγινε με τον πέρσοναλ κομπιούτερ της δεκαετίας του 80: μπήκε αρχικά στα εύπορα νοικοκυριά και σήμερα υπάρχουν μοντέλα από κούτα και με — χειροκίνητης φορτισης — μπαταρία για τα παιδιά στην Αφρική.

Εν τω μεταξύ, αν ζείτε στο Βερολίνο, το Αμβούργο ή την Ζυρίχη, μπορείτε ΤΩΡΑ να πεταχθείτε σε ένα από τα λίγα ακόμα, αλλά ταχύτατα αναπτυσσόμενα, *κόπυ σοπ* της (κεντρικης) γειτονιάς σας, οπου έχετε στείλει με ημαιηλ την φωτογραφία του έργου που θέλετε να τυπώσετε τρισδιάσταστα, την επεξεργαζονται με το ειδικό προγραμμα και σας τυπώσουν στη διάσταση, υλικό και χρώμα που επιθυμείτε το έργο. Στο Βερολίνο π.χ. ένα *3 ντι κόπυ σοπ* χρεώνει το κομψό δακτυλίδι συγχρονου Σουηδού ντηζάινερ με μοτίβο καρδιάς, ιδανικό για ευγενικό δώρο του Αγίου Βαλεντίνου, από συνθετικό υλικό ή κεραμικό, τιμή που ξεκινά από τα 14 ευρώ με ΦΠΑ.

Στο *κόπυ σοπ* θα σας προτείνουν επίσης και άλλα έργα σχεδιαστών που έχουν αυτοί στο μενού τους, απόλυτα νόμιμα ως προς τα δικαιώματα χρήσης και χωρίς να έχετε βαρος στη συνείδηση σας ότι *κοπιάρατε* τζάμπα ένα έργο που σας άρεσε.
Από άλλη ψηφιακή πλατφόρμα, με έδρα το Βερολίνο, με ιδρυτές *νερντς* της τεχνολογίας, του ντηζάιν και των κοινωνικών κινηματων τυπου: σαίηρινγκ και ντου ιτ γιορσελφ, μπορείτε να κατεβάσετε σχέδια ντηζάινερς, έτοιμα-επεξαργασμένα, που τα διαθέτουν τζάμπα σε όποιον θέλει να τα τυπώσει 3 ντι.

Αν σπουδάζετε ντηζάιν σε γερμανικό πανεπιστήμιο, η σχολή σας σίγουρα έχει τον θρη ντι εκτυπωτή της και μπορείτε να παίξετε με πολλές έννοιες ή να κάνετε ωραίες πλακίτσες.
Αν π.χ. θέλετε να τυπώσετε μία καρφίτσα πέτου με τον πρύτανη της σχολής σας με κερατάκια, αρκεί μία φωτογραφία του πρύτανη από τον οδηγό σπουδών, δυο κερατάκια στο φώτοσοπ, επιλογή του σχήματος της καρφίτσας από βαση δεδομένων και βουαλά η καρφίτσα σας, για να τη φορέσετε εσείς και οι αλλοι 1.000, 10.000, 100.000 — γεμίστε τον εκτυπωτή με όση ποσότητα επιθυμείτε — συμφοιτητές σας, και να στείλετε ένα ηχηρό μήνυμα για το πως βλέπετε τα πράγματα, όταν η σύγκλητος συνεδριάζει για τις περικοπές που θα πλήξουν τις σπουδές σας.

Ειρήσθω εν παρόδω: στη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση τον χεμώνα του 89 στο Βερολίνο, δύο φοιτητες σκαρφάλωσαν και κρέμασαν ανάμεσα στις δύο υψικάμινους της σχολής καλών τεχνών ένα πανώ με την φράση: UNIMUT, ένας νεολογισμός που διαβαζόταν ταυτόχρονα: θάρρος για το πανεπιστήμιο και ενωμένοι με θάρρος! Το σκαρφάλωμα πάνω στις *5οροφες* υψκάμινους είχε τόλμη και θάρρος και δύναμη — πόσο διαφορετικές ποιότητες από αυτές που απαιτούνται για 
να κτίζεις καθηγητές στα γραφεία τους…

Οπως στη δεκαετία του 80 οι πέρσοναλ κομπιούτερς της απλ δεν ήταν στα χέρια πολλών και όσοι δεν γνώριζαν περι του θέματος, πίστευαν ότι αυτοί που κατέχουν απλ και εργάζονται με αυτούς διηγούνται πράγματα επιστημονικής φαντασιας που δεν θα τα ζήσουν οι ίδιοι, έτσι είμαι σίγουρη ότι πολλοί από εσάς, αγαπητοί αναγνώστες, ενδεχομέχως πιστεύετε ότι αυτά που γράφω είναι αποκυήματα της πλούσιας φαντασίας μου.

Πριν προχωρήσω στο πως ήρθα εγώ για πρώτη φορά σε επαφή με την τεχνολογία 3 Ντι το 2009 στο ατελιέ του Τεντ Νότεν στο Αμστερνταμ και τι εντυπώσεις και σκέψεις μου προκάλεσε, πηγαίνετε στην ιστοσελίδα της έκθεσης Μύθοι/Myths/Mythen ήτοι

την οποία διοργάνωσα κι επιμελήθηκα στο Αμβούργο και το Βερολίνο τον περασμένο χρόνο.
Οσοι για πρώτη φορα μπαίνετε σε αυτή τη σελίδα του FB: Mythen/Myths, μπορείτε να ανατρέξετε σε προηγούμενες αναρτήσεις και να πάρετε μία εικονα της επικοινωνιακής δουλειάς που έκαναν οι παραγωγοί της έκθεσης, οι ZLR Betriebsimperium.

Στη σελίδα των Μύθων θα δείτε και έργα του Ελληνο/γερμανικού ντούο Systemalab με έδρα το Αμβούργο. Είναι όλα τυπωμένα σε θρη ντι εκτυπωτή με υλικα: πολυεστερ, χρυσό, ασήμι.
Ναι, αγαπητοί αναγνώστες, όλα τα υλικά τυπώνονται, ακόμα και η τσόχα. Θα τυπώνουμε στο μέλλον όχι μόνο κοσμήματα, αλλά και ρούχα και — κρατηθείτε — φαγητά!

Η επανάσταση στην παραγωγή και τη διακίνηση των προϊόντων αποτελεί μέρος, αιτία και αποτέλεσμα της Τρίτης Βιομηχανικής Επαναστασης που περιγράφει ο Τζέρεμυ Ρίφκιν στο τελευταίο του βιβλίο.

Οι Systemalab ειναι αρχιτέκτονες κι εργάζονται στο γραφείο της διεθνούς φήμης αρχιτεκτονα Ζάχα Χαντίντ στο Αμβούργο. Η Χαντίντ, που έχει τιμηθεί με το αντίστοιχο *νόμπελ* της αρχιτεκτονικής για το έργο της, τυπώνει εδώ και χρόνια τα αρχιτεκτονικά μοντέλα της αντί να τα κανει με το χέρι. Είναι από μόνα τους εργα τέχνης.
Η εφαρμογή θρη ντι προϋπήρχε στα αρχιτεκτονικά γραφεια, όπως η εφαρμογή η-μαίηλ υπήρχε ήδη από το 1979 στη διάθεση και χρήση του αμερικανικού στρατού. Σημερα το χρησιμοποιούμε δωρεάν όλοι όσοι ενδιαφερόμαστε να το αποκτήσουμε.

Την πρόοδο της τεχνολογίας δεν μπορούμε να τη σταματήσουμε, όπως δεν την σταματησαν οι Λουδήτες στις αρχές του 19ου αιώνα σπάζοντας τις υφαντικές μηχανές και δολοφονώντας τους σερίφηδες και τους καπιταλιστές στην Αγγλία.

Εμείς αυτό που μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε μία πραγματικότητα που σε πρώτη ανάγνωση φαντάζει ζοφερή για πολλούς ντηζάινερς —


α. θα θέσει εκτός αγοράς όσους δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις εξελίξεις

β. θα ρίξει συγκλονιστικά τις τιμές

γ. θα αλλάξει τον τρόπο που διαθέτουμε άνευ χρέωσης ή προστατεύουμε τις ιδέες /έργα μας

δ. θα αφήσει στην αγορά ως μεσάζοντες μόνον αυτούς που στην πώληση και την εξυπηρέτηση του πελάτη δίνουν προστιθέμενη αξία με τις γνώσεις, τη συμβουλευτική τους και το ένστικτο τους για το τι εστί μόδα, τί εστί πρωτοπορία —

είναι να χρησιμοποιήσουμε το μυαλό μας τι λύσεις μπορούμε να βρούμε,
ώστε να καβαλήσουμε το τσουνάμι που έρχεται, για να πάμε πιο μακριά τους στόχους και την εξέλιξη μας και όχι να σταθούμε κόντρα στον όγκο του, γιατί θα μας συντρίψει.

Αυτές τις *στρατηγικές* ή τροπους δράσεις διδάσκω εγώ στα εργαστήρια που εχω ανακοινώσει λαμβάνοντας υποψη μου αυτές και πολλές άλλες αλλαγές που είναι ήδη εδώ. Για μερικά υπάρχουν ακόμα πολύ λίγες θέσεις.
Οι τιμές τους είναι πολύ χαμηλότερες από διαφορα που προσφέρονται στη ελληνική αγορά για να σας τυποποιήσουν, ώστε να μην ξεχωρίζετε, αντί να σας εξελίξουν σε προσωπικότητες με διακριτό εργο.

Είμαι στη διάθεση σας για ερωτήσεις.

υ.γ. Αν όλα αυτά σας φαινονται πολύ μακριά, διαβάστε το κείμενο μου „Yes but, θέλω αλλά“ στο ίδιο μπλογκ που αναφέρεται στην εμπειρία μου, όταν προ 4ετιας έστηνα το πρωτο *στιτς εν μπιτς* / στην Ελλάδα και πολλοί με σνόμπαραν ότι αυτά τα πραγματα δεν είναι για την χώρα, δεν πιάνουν εδώ κλπ.
Παλιά οι μόδες και οι αλλαγές στην Ελλάδα ερχόντουσαν με καθυστέρηση 20ετιας μεά 10ετίας, τώρα 4ετίας, αυριο εξαμήνου. Υπευθυνη για αυτό είναι η καλπάζουσα τεχνολογία.

Υφασμα και πολιτική

Photo: Robert Rauschenberg, USA. „Samarkand stitches“. Mixed technique.

Σκαλίζοντας σήμερα τα έγγραφα που πνίγουν το γραφείο και τον υπολογιστή μου, έπεσα πάνω στο κείμενο που αναδημοσιεύω:

Γενάρης του 2014, Βερολίνο.

Πρωτοχρονιάτικες σκέψεις περί υφάσματος:

Γράφει ο Σπήγκελ σήμερα ότι με βία απαντά η κυβέρνηση της Καμπότζης στα αιτήματα των υφαντουργών για διπλασιασμό του μισθού των 160 ευρώ το μήνα και για την θέσπιση ενός κατώτερου μισθού.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Σταιμάγιερ υπενθύμισε ότι η σύγκρουση στην Καμπότζη έχει απόλυτη σχέση και με την Γερμανία“.
„Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία του υφάσματος στην Καμπότζη που απεργούν για καλύτερες συνθήκες εργασίας, παράγουν προϊόντα, τα οποία αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε καθημερινά κι εμείς στην Γερμανία“, είπε.
„Δεν επιτρέπεται η παγκοσμιοποίηση να σημαίνει για μας αδιαφορία για την φτώχεια, την ανάγκη και την εκμετάλλευση στην άλλη γωνιά της γης“, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Σπήγκελ, η κυβέρνηση στην Πνομ Πενχ φοβάται την αποχώρηση των μεγάλων πελατών από την χώρα και την εγκατάσταση τους σε χώρες που έχουν ακόμα χαμηλότερα εργασιακά στάνταρντς.

Λίγο πριν το τέλος του 2013, έπεσα τυχαία πάνω σε μία μικρή αλλά ηχηρή διαμαρτυρία στην κεντρικότατη Φρίντριχ Στράσε του Βερολίνου. Μία ομάδα σαράντα – το πολύ – ατόμων διαμαρτυρόταν έξω από το κατάστημα αλυσσίδας πρετ α πορτέ, γνωστής από τη διαφήμιση των ρούχων της φορεμένων από διάσημα VIP, αλλά και από τα χαμηλότατης ποιότητας υφάσματα που χρησιμοποιεί, για τα οποία λέγεται ότι έχουν „ενσωματωμένο λάθος“.
Η διαμαρτυρία κατάφερε να προκαλέσει το ενδιαφέρον των περαστικών που κοντοστάθηκαν στις δύο πλευρές του δρόμου, καθώς δυσανάλογη αστυνομική δύναμη περικύκλωνε τους διαδηλωτές.
Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες εργασίας στον Τρίτο Κόσμο. Αλλωστε, η εταιρεία είχε βρεθεί στη δημοσιότητα μετά τις τραγωδίες στην νοτιοδυτική Ασία τον περασμένο χρόνο που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες εργάτες. Οι άνθρωποι αυτοί θα ζούσαν σήμερα, αν τηρούντο τα στοιχειώδη μέτρα πυρασφάλειας στις βιοτεχνίες.
Συνέντευξη του ιδιοκτήτη της εν λόγω μεγάλης βορειοευρωπαϊκής εταιρείας δημοσιεύτηκε μερικούς μήνες μετά στον Σπήγκελ κι ομολογώ ότι μου προκάλεσε αναγούλα.

Εκανα όμως λάθος. Η διαμαρτυρία αφορούσε στις συνθήκες εργασίας – τύπου αμερικανικών φτηνών πολυκαταστημάτων – που απ ό,τι φαίνεται ισχύουν πλέον και στην Ευρώπη:
„μόνιμο“ προσωπικό χωρίς σταθερές ώρες εργασίας, χωρίς σταθερή απασχόληση, με διαφορετικές αποζημιώσεις για τις ώρες απασχόλησης (γιατί μισθοί προφανώς δεν υπάρχουν) στην *ανατολική* και στη *δυτική* Γερμανία, κλητό κι ανακλητό ανά πάσα στιγμή και πολλά άλλα που δεν συγκράτησα.

Τον τελευταίο χρόνο το ύφασμα ως τέχνη ή ως εργόχειρο ή ως ντου ιτ γιουρσέλφ ή ως χόμπυ κ.α.π. έχουν γίνει μόδα. Η *επίσημη* αναγνώριση του στριμωγμένου στα κραφτς σπουδαίου αυτού εκφραστικού υλικού γίνεται εμφανής στις μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις στη Δύση όπως π.χ. πρόσφατα στο Παρίσι και το Αννόβερο, και είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετικά ευχάριστη είδηση.

Το ύφασμα είναι ένα ανερχόμενο medium εδώ και μία πενταετία για τους επαϊοντες.
Ενα από τα μεγάλα χαρίσματα του είναι ότι από την ίδια του την φύση, το υλικό αυτό μπορεί να μεταφέρει απλά μηνύματα, αλλά και πολύπλοκες σκέψεις που αφορούν στον χώρο της θρησκείας, της οικολογίας, της οικονομίας, της κοινωνίας, της ηθικής, της τεχνολογίας, της χημείας, της πολιτικής — εξ ου και στη μελέτη του δεν εμπλέκονται μόνον ιστορικοί της τέχνης, αλλά πολλές και διαφορετικές ιδιότητες ερευνητών.
Αυτές οι πολύπλευρες έρευνες καθιστούν την κατανόηση του *εικαστικού μεσου ύφασμα* κορωνίδα της ρήσης: η τέχνη και η επιστήμη είναι τομείς αλληλένδετοι.

Σε μία τριετία όμως το ύφασμα θα έχει γίνει τόσο του συρμού, θα έχει εκχυδαϊστεί τόσο η „σημειολογία“ του, θα έχει σλογκανοποιηθεί το εύρος των θεμάτων που αφορά που θα σιχαίνεται κανείς να ασχοληθεί και τη σκυτάλη θα πάρει κάποιο άλλο υλικό — στο πλαίσιο πάντα, ceteris paribus, ότι θα ισχύσουν οι αρχές του *πρετ α πορτέ* στην τέχνη.
Αρχές που είναι εμφανέστατες στις μικρο-μπιενάλε ανά τον κόσμο, αλλά και στα (εν μέρει ιδεολογικά βεβαρυμμένα από λουδητισμό) χειροτεχνικά κινήματα και το γκερίλια νίτινγκ ως αστική διαμαρτυρία.

Ομως ξεκίνησα να γράφω για τη συνείδηση.
Πως μπορώ να φοράω κάτι που φέρει πάνω του όλη τη δυστυχία του κόσμου; Πώς μπορώ να αντιδράσω; Πώς μπορώ να διαχωρίσω την θέση μου από τη συμμετοχή στο ακατάλληλο για πολιτισμένο άνθρωπο αλισβερίσι που περιγράφει ο Σπήγκελ παραπάνω;

Είναι σκέψεις που κάνω εδώ και χρόνια. Αποτυπώνονται άλλωστε στις συνεργασίες μου και τα θέματα που επιλέγω στη δουλειά μου.

Για όσους δεν το γνωρίζουν:
Το εργατικό κίνημα και πολλά από τα δεδομένα στην εργασία μας δεν θα υπήρχαν, αν δεν τα είχαν επιβάλει με τους αγώνες τους, συχνά αιματηρούς, οι εργάτες και οι εργάτριες – ενήλικες κι ανήλικοι – της υφαντουργίας.
Ισως το γεγονός ότι για τα επόμενα δύο τρία χρόνια, τουλάχιστον, το ύφασμα θα είναι της μόδας σε διάφορες εκφάνσεις του, να δώσει σε πολλούς την ευκαιρία να αναλογιστούν, αν έχουν το σθένος, αν όχι ως πολιτικά όντα, έστω ως καταναλωτές να αλλάξουν τη βολή και τη στάση τους και να ανατρέψουν παγιοθέντα, θλιβερά κι απάνθρωπα δεδομένα.

„Müllteppich II, Deutschland“, 2014


Tapisserie, Kunststoffmaterial und WM-Flaggen, 2014. Häkeln.

Die Arbeiten „Müllteppiche“, die ich aus gesammelten Plastiktüten und farbigen Kunststoff-Folien fertige, spielen zugleich auf unseren persönliche Produktion von Abfall und auf die schwimmenden „Müllteppiche“ an, die auf den Ozeanen immer weiter anwachsen. 

Neben dem Anliegen, aus Abfall Kunstwerke zu schaffen, lege ich großen Wert auf den eigentlichen Prozess der „Müllsammlung“ und -verarbeitung. Die „Müllteppiche“ sind zum Beispiel aus Materialien hergestellt, die ich im Rahmen mehrerer „Müllsafaris“ in Hamburg, Berlin, Leipzig, Dessau oder während eines Kunstprojektes in der Bahn gesammelt habe. Mit einer „Müllspende“ haben Passanten bzw. Passagiere zu dieser Materialsammlung erheblich beigetragen.

In einer traditionellen griechischen Recyclingtechnik, der „Kourelou“, die in Zeiten von Armut und Knappheit wiederbelebt wird, sind die einzelnen Arbeiten von Hand zu konzentrischen Kreisen gehäkelt.


Ταπισερί από πλαστικό και γερμανικές σημαίες του τελευταίου Μουντιάλ.

Η σειρά *Σκουπιδοχαλιά* αναφέρεται τόσο στη δική μας παραγωγή σκουπιδιών όσο και στα τεράστια σε μέγεθος *νησιά από σκουπίδια ή σκουπιδοχαλιά* που κολυμπούν στους ωκεανούς.

Πέραν της καθ εαυτόν δημιουργίας των χαλιών, δίνω μεγάλο βαρος και στη συλλογή υλικών για την κατασκευή τους μέσω *σκουπιδοσαφάρι* στις πόλεις. Μάζεψα πολύ υλικό σε *σκουπιδοσαφάρι* που πραγματοποίησα στο Βερολίνο, το Αμβούργο, το Ντέσαου, την Λειψία, μόνη ή μαζί με άλλους, καθώς και στα πλαίσια ενός εικαστικού πρότζεκτ στις γερμανικές σιδηροδρομικές γραμμές. Οι περαστικοί και οι επιβάτες με βοήθησαν πολύ στη συλλογή αυτού του υλικού.

Κατασκεύασα τα έργα αυτά με βελονάκι σύμφωνα με την παραδοσιακή τεχνική της *κουρελούς*, με την οποία οι γυναίκες της Ελλάδας σε εποχές στέρησης και φτωχειας έφτιαχναν αριστουργήματα.

Links zu den Müllsafaris:

Yes, but – Θέλω, αλλά

Never say: „Yes, but“. This is the no 1 mistake in Communication.
Ποτέ μην πεις *όχι, αλλά*. Είναι το νουμερο ένα λάθος στην Επικοινωνία.

Οταν πριν 4 χρόνια προσπαθούσα να βρω μία αίθουσα στην Αθήνα για να οργανώσω την πρώτη συνάντηση Stitch N Bitch, οι επιχειρηματίες που ρώτησα με έστελναν από τον Αννα στον Καϊάφα:
από τον γενικό διευθυντη, στον προσωπάρχη, στην εξυπηρέτηση πελατών, στο τμήμα μάρκετινγκ,
για να μου εξηγήσει τέλος κάποιο παιδάκι που είχε τελειώσει κάποια ιδιωτική σχολή της πλάκας και μάλλον τον είχαν προσλάβει επειδή δεν στοίχιζε πολύ
— συγχωρήστε μου που μιλάω έτσι, αλλά η ελλειψη σοβαρότητας και προσανατολισμού φαίνεται και τον τρόπο που στελεχώνονται τα τμήματα μάρκετινγκ σε (μεγάλες) ελληνικές επιχειρήσεις —
να μου δώσει την απάντηση προκάτ που την έχω μάθει ως ποίημα:

„Πολύ πρωτότυπη η ιδέα σας, αλλά δεν κάνει για την Ελλάδα“.

Η ιδέα έκανε όμως για την Ελλάδα!
Οπως είχε κάνει για τις ΗΠΑ (όπου την πρωτογνώρισα το 2008) και την Ολλανδία, από όπου πήρα τις *ευλογίες* της πρώτης διδάξασας Κάρλα Μάισεν το 2009 μαζί με το στοιχειώδες νόου χάου:
ετσι το οργανώνουμε, αυτες τις αρχές έχουμε, σε αυτό αποσκοπούμε.
Πήγα την Ολλανδία να δω, να τεστάρω, να γνωρίσω κόσμο και δεν είδα τον λόγο γιατί αυτή η ευχάριστη δραστηριότητα που αποσκοπεί πρωτίστως στην κοινωνική δικτύωση, δεν θα μπορούσε να αρέσει στο ελληνικό κοινό.

Πρώτος και μόνος (αρχικά) ο Δημήτρης Φύσσας της Athens Voice έγραψε για το εγχείρημα που απο την πρωτη συνάντηση στο Cafe Tessera στο κέντρο της Αθήνας εστέφτη με επιτυχία: πλημμυρίσαμε από κόσμο.
Δεν άρεσε η ιδέα στην Ελλάδα;
Γιατί το έκανα εκεί;
Ρώτησα τους ιδιοκτήτες του καφε, αν θα τους πείραζε να καταλάβουμε έναν χώρο πλέκοντας και είπαν Οχι!

Τόσο απλά:κεντώντας-και-πλέκοντας-στην-πόλη

Ακολούθησαν πολλές, πάρα πολλές δημοσιεύσεις, συνεντεύξεις,

(Ιδού μία πολύ ωραία για το Ε της Ελευθεροτυπίας και το γιατί η αισθητική παιδεία ξεστραβώνει )

λάιβ εκπομπές στο ραδιόφωνο, πέρασε απίστευτος κόσμος από την ομάδα μας:

από διπλωμάτες, γιατρούς και δικηγόρους έως *απλές νοικοκυρές*, *αγρότισσες* (ναι, ήρθαν στην Αθηνα για να το δουν αυτό που κάνουν στα χωριά), *παιδιά*

και οι συναντήσεις που διοργάνωνα εγω διήρκεσαν 2 χρόνια — μέχρι που έφυγα ξανα για την Γερμανία.

Ιδου μερικά δημοσιεύματα που γράφουν ότι όχι μονο το πλέξιμο κάνει καλό στα νεύρα και τις ανθρώπινες σχέσεις, αλλά και αναζωογονεί τα ταμεία:

Στην Γερμανία που ήρθα με υποτροφία του Ιδρύματος Künsterdorf Schöppingen τέσταρα την εξέλιξη του πρότζεκτ σε ένα νέο, πιο περίπλοκο κόνσεπτ υπό τον τίτλο: Stitchathon/Βελονοδρομίες.
Προσπαθησα να οργανώσω κάτι στη Ελλάδα με την νέα γνώση κι εμπειρία που είχα μαζέψει στην Γερμανία και την Ολλανδία.
Ακουσα το ίδιο ποίημα απο τους αρμόδιους περιώνυμων πνευματικών ιδρυμάτων της χώρας:
Πολύ ωραία ιδέα, αλλά δεν κάνει για την Ελλάδα!

Ας μην κάνει για την Ελλάδα!
Κάνει για την Εθνική Βιβλιοθήκη και το Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ, κάνει για το ευρωπαϊκό προγραμμα Ιντερρέγκιο, κάνει για το Φεστιβάλ Τεχνών και το υπουργείο Πολιτισμού του κρατιδίου του Αμβούργου, κάνει για την Ομοσπονδιακη Υπηρεσία Περιβάλλοντος στο Βερολινο και το Ντεσάου, κανει για το Θέατρο Τικβά στο Βερολίνο, και πολλούς πολλούς άλλους ολλανδικούς και γερμανικούς κρατικούς φορείς.

Αυτή η μιζέρια, η έλλειψη τόλμης, η άγνοια, η μη διάθεση να δει κανείς κατάματα τις αλλαγές στις κοινωνικές απαιτήσεις και τις καταναλωτικές συνήθειες, στους τρόπους των συναλλαγών, στις αισθητικές προτιμήσεις, στον τρόπο εργασίας που δεν έρχονται, είναι εδώ και θα μείνουν και θα επεκταθούν (όχι και τόσο αργά) και στη μκρή, προστατευμένη κι ανέμελη αγορά της Ελλάδας, είναι η καταδίκη πολλών ελπιδοφόρων και ταλαντούχων ντηζάινερς και εικαστικών της χώρας — είτε το μέσο τους είναι το ύφασμα είτε ο (δηθεν λαμπρός και λίαν υπερφίαλος) χώρος του κοσμήματος.

Πριν από 4 χρόνια αποκαλούσαν αυτά που έλεγα κι έκανα τότε *ακατάλληλα για την Ελλάδα*.
Τέσσερα χρόνια μετά και ποιός δεν εχει ακούσει ή δεν ξέρει ομάδες που πλέκουν σε δημόσιους χώρους;

Σε τέσσερα χρόνια και ποιός δεν θα ξέρει ότι τα κοσμήματα δεν πουλιούνται — με τον τρόπο που γνωριζαμε– παρά τυπώνονται στο σπίτι σου, ότι ο σχεδιαστής δεν *δημιουργεί*, αλλά συνεργάζεται σε *σμήνος*, οτι το κόσμημα ενσωματώνει και λειτουργίες (κυριολεκτικής) επικοινωνίας.
Σε τέσσερα χρόνια κανείς εικαστικός ή ντηζάινερ δεν θα μπορεί να παρουσιάσει τη δουλειά του — όσο ωραία και αν είναι — αν δεν μπορεί να κοινοποιήσει τις σκέψεις του με καθαρότητα σε πέντε αράδες.

Αυτά που σε τέσερα χρόνια θα είναι αυτονόητα, εμείς τα διδάσκουμε τώρα στα εργαστηρια που κάνουμε, γιατί τώρα συμβαίνουν στη Δύση. Μέχρι αύριο δεχόμαστε δηλώσεις συμμετοχής.

Σε τέσσερα χρόνια θα συμβαίνει κάτι άλλο.
Τί θα είναι αυτό;

Θα πάρετε μία γεύση από πόσο *όλα είναι ανοικτά*, *όλα τρέχουν*, *όλα είναι καινούργεια* μέσα από το νέο προτζεκτ που ετοιμάζουμε και θα το ανακοινωσουμε λίαν προσεχώς.