Embroidery is the new „black“/Το κέντημα είναι το *γκλάμορ* της επόμενης δεκαετίας

EN/GR „OXI!/NO!“. Loukia Richards, 2010. Embroidery of 18th and 19th century Greek traditional motifs on old Greek flag. Credit: Studio Kominis Athens.

„By 2030 3D printing will overtake conventional manufacturing in the fashion industry making exquisite embroidery and hand-crafted pieces the ultimate luxury“.

This is a statement by fashion’s „Bible“ Vogue (British, June 2016).

Professional survival in an industry becoming increasingly high-teched should be added to the advantages of studying textile techniques and „languages“. The intellectual pleasure of deciphering the „esperanto“ of  textile motifs, the aesthetic enrichment of discovering sophisticated form and color arrangements and the serenity deriving from the meditative repetition of needle-strokes are among other well known advantages.

According to various reports published in the same magazine in the first half 2016, mixing craft techniques is the new trend both in fashion and art nowadays. The reason of the crafts dominance is among other things the (human) need to live/appear/act more „cosy“ or tender


We have designed a series of textile workshops for foreign designers who would like to extend their techniques and concepts, as well as find inspiration and meaning  in the long textile tradition of Greece ad meet/learn from masters/mistresses in the field.

You may find more information here: http://www.leaveyourcrisis.com

Do not hesitate to e-mail us your questions and requests!

„Μέχρι το έτος 2030 η τρισδιάστατη εκτύπωση θα έχει εκτοπίσει τον παραδοσιακό τρόπο κατασκευής ρούχων κι αξεσουάρ στη βιομηχανία της μόδας και τα κομμάτια εκείνα που είναι φτιγμένα στο χέρι με παραδοσιακές τεχνικές θα αποτελούν πλέον το άκρον άωτον της πολυτέλειας.“

Αυτα γράφει η *Βίβλος της Μόδας* η βρετανική Vogue στο τεύχος του Ιουνίου.

Η επαγγελματική επιβίωση μέσω υψηλού επιπέδου crafs, θα προστεθεί στα πλεονεκτήματα που αυτά δίνουν σε όποιον/α τα κατέχει. Μερικά από αυτά είναι η πνευματική απόλαυση να *διαβάζει* κανείς την *εσπεράντο* των μοτίβων του υφάσματος, ο εμπλουτισμός της αισθητικής του όταν ανακαλύπτει κανείς *σοφιστικέ* κι ασυνήθιστους συνδυασμούς φόρμας και χρώματος, αλλά και η ηρεμία που χαρίζει η διαλογιστική επανάληψη της βελονιάς πάνω στον καμβά.

Σύμφωνα με άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο ίδιο περιοδικό το πρώτο εξάμηνο του 2016, η ανάμιξη των τεχνικών crafs, είναι η νέα τάση τόσο στη μόδα όσο και στην τέχνη. Ο λόγος που τα crafs επανέρχονται δριμύτερα στην αγορά — και με νέα μορφή — είναι, μεταξύ άλλων, η ανάγκη να ζει/φαίνεται/δρα κανείς πιο *τρυφερά* και λιγότερο *δήθεν*. Ξεχάστε την γκλαμουριά τα επόμενα χρόνια, αν θέλετε να είστε *ιν* και πιάστε μία τσουγκράνα, καθώς η γιορτη της σοδειάς στην ταράτσα του κτιρίου σας (urban gardening) θα αντικαταστήσει το *κόκτεϊλ* πάρτυ!


Βέβαια στην Ελλάδα, όπου όλα γίνονται με καθυστέρηση 5 έως 10 χρόνων, τα παρωχημένα και η *χωριατο-γκλαμουριά* που βλέπουμε τόσο στις εφαρμοσμένες όσο και τις καλές τέχνες θα συνεχίσουν να υπάρχουν και να διεκδικούν τον τίτλο της *ελληνικής πρωτοπορίας* (γέλια). Ποιός όμως καλος ντηζάινερ ή καλλιτέχνης χρειάζεται την ελληνική αγορά για να επιβιώσει, όταν — σύμφωνα με τις προβλέψεις του ίδιου περιοδικού — μέχρι το 2030 το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού θα απασχολείται μέσω τηλε-εργασίας, όπερ μεθερμηνευόμενον: παράγεις στο Α μέρος, πουλάς παντού.

Τεχνικές, γλώσσα των συμβόλων, σύγχρονη textile art, τεχνικές κεντηματος/ υφαντικής/mixed media, αλλά και τι κάνει κανείς με όλα αυτά επαγγελματικά σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό διεθνες περιβάλλον, πώς και πού; είναι η ύλη των εργαστηρίων μας το καλοκαίρι 2017. Υπάρχουν λίγες θέσεις κι ημερομηνίες διαθέσιμες για ατομικές συναντήσεις ή ομαδικά εργαστήρια.

Για πληροφορίες, επικοινωνήστε μαζί μας: loukiarichards@gmx.de






Cosmos united

EN/GR During August – October 2013 I had a solo exhibition at the Umweltbundesamt (Federal Agency for the Environment) in Dessau, Germany. The Umweltbundesamt is the science and research department of the Federal Ministry of the Enviroment.

It was a great honor for me to present the traditional „Weltanschaung“ of my culture depicted in my embroideries and „koureloudes“ (rugs) made of trash.

For two months visitors and employees faced the old Greek flag I embroidered hanging at the Umweltbundesamt lobby.

I documented and sketched the motifs on paper at the Greek Collection treasury of Τhe Τextile Museum in Washington DC. A scholarship by the Fulbright Foundation made this research possible. I am grateful for this opportunity and challenge. I embroidered the traditional 17th and 18th century motifs between 2009-2010. The title of the work is No! OXI!

To understand Greeks you have to take into account that they uttered many „No s“ during their long history – against all odds. Or as the poet says:

„For some people the day comes
when they have to declare the great Yes
or the great No (…)“


Greek embroidery reflects the notion of the „united cosmos“; a world where gods, men, animals and plants are part of  bigger „One“ and cannot exist without each other.

We need to consider this message today.

The workshops we offer in Athens and Leonidio treat textile as an element of life, while mythology is updated to talk address present day dilemmas.

More on our workshops here: http://www.leaveyourcrisis.com






Η ατομική μου έκθεση στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος στο Ντέσαου διήρκεσε από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο του 2013. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος είναι ο επιστημονικός βραχίονας του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ηταν μεγάλη τιμή για μένα, μία Ελληνίδα εικαστικό, να παρουσιάσω την παραδοσιακή κοσμοθεώρηση της πατρίδας μου όπως την μεταφέρουν χωρίς λέξεις τόσο τα κεντήματα όσο και οι κουρελούδες μου, έργα δηλαδή που παρουσίασα.

Επί δύο μήνες οι επισκεπτες και το προσωπικό της Υπηρεσίας έβλεπαν με τη είσοδο τους στο λόμπυ του εντυπωσιακού, βιοκλιματικού κτιρίου τη σημαία που κέντησα με παραδοσιακά μοτίβα του 17ου και 18ου αιώνα. Τα συνέλεξα και τα σχεδίασα πρωτα σε χαρτί κατά το διάστημα της έρευνας μου στην Ελληνική Συλλογή του Τhe Τextile Museum της Ουάσινγκτον. Την έρευνα αυτή πραγματοποίησα χάρη σε μία υποτροφία του Ιδρύματος Φουλμπράιτ, για την οποία είμαι ευγνώμων.

Τα μοτίβα του ελληνικού κεντήματος αντανακλούν την πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι ενιαίος: θεοί, άνθρωποι, ζώα και φυτά είναι μέρος ενός συνόλου και κανένας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον άλλο. Το μήνυμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο και χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να το διατυπώσω μέσα από τη δουλειά μου και να το παρουσιάσω στο πιο κατάλληλο μέρος για αυτο τον σκοπό.

Ο τίτλος του έργου είναι ΟΧΙ!

Δεν ειναι ασύνηθες το ΟΧΙ στην μακρά ελληνική ιστορία ή όπως ο ποιητής λέει:

„Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
να πούνε.“


Αν απορείτε πως ένα ομοσπονδιακό γερμανικό υπουργείο εδωσε βήμα σε μία Ελληνίδα, στη σημαία και στις κουρελουδες της, θα σας πω το εξής που είναι η αρχή μου σε όλα τα πρότζεκτς  — είτε είναι ατομικές μου εκθέσεις είτε εκθέσεις τρίτων που επμελούμαι:

Αν έχεις κάτι να πεις και τα επιχειρήματα να στηρίξεις το μήνυμα σου, καθώς και την φιλοπονία που για να πραγματοποιήσεις το όραμα σου, πείθεις τους άλλους να σου δώσουν βήμα.

Στα εργαστήρια του καλοκαιριού 2017, θα ασχοληθούμε με το ύφασμα όχι απλώς ως μέσο, αλλά ως τμήμα της ζωής. Θα μιλήσουμε επίσης για τον χώρο της τέχνης στο εξωτερικό και τις δυνατότητες να εκθέσει κανείς το έργο του.

Για περισσότερες πληροφορίες/κρατήσεις ή για να μπείτε στη λίστα με τις ενημερώσεις μας, παρακαλώ γράψτε σε loukiarichards@gmx.de


SnapShot 2016-05-17 um 22.34.33

Leave your crisis in Greece (English)



In the sixth year of a major political, social and financial crisis Greece remains an inexhaustible and fascinating source of inspiration for artists, designers, crafters and art lovers. No matter how often you have visited Greece, there is still a lot to learn from its rich arts and crafts tradition, people’s interaction and core values such as sharing, arguing, communicating.

We call our curated trip and workshop series „Leave your Crisis in Greece“, because we believe that the country and its culture, people and landscape always have an answer to give to your existential questions: Who am I? What do I want from life? How do I want to live?

Talking, sharing, being straight and empathetic, arguing and forgiving are Greek qualities that impress visitors and guests. This is the way of cultivating and advancing both friendship and trade relations in Greece.

We call the trip and workshop series we designed „curated“, for we wish you to find in Greece exactly what you are looking for in art and life. Our workshops and excursions update the teachings of mythology in the original places where the legend was born and connect it to jewellery and textile..

Our program addresses artists, designers and art lovers who look for the living traces of a great ancient culture, as well as for inspiration, eternal values and alternative life concepts or even wish to discover professional opportunities in Greece.

Visit: : http://www.leaveyourcrisis.com


Υφασμα και πολιτική

Photo: Robert Rauschenberg, USA. „Samarkand stitches“. Mixed technique.

Σκαλίζοντας σήμερα τα έγγραφα που πνίγουν το γραφείο και τον υπολογιστή μου, έπεσα πάνω στο κείμενο που αναδημοσιεύω:

Γενάρης του 2014, Βερολίνο.

Πρωτοχρονιάτικες σκέψεις περί υφάσματος:

Γράφει ο Σπήγκελ σήμερα ότι με βία απαντά η κυβέρνηση της Καμπότζης στα αιτήματα των υφαντουργών για διπλασιασμό του μισθού των 160 ευρώ το μήνα και για την θέσπιση ενός κατώτερου μισθού.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Σταιμάγιερ υπενθύμισε ότι η σύγκρουση στην Καμπότζη έχει απόλυτη σχέση και με την Γερμανία“.
„Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία του υφάσματος στην Καμπότζη που απεργούν για καλύτερες συνθήκες εργασίας, παράγουν προϊόντα, τα οποία αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε καθημερινά κι εμείς στην Γερμανία“, είπε.
„Δεν επιτρέπεται η παγκοσμιοποίηση να σημαίνει για μας αδιαφορία για την φτώχεια, την ανάγκη και την εκμετάλλευση στην άλλη γωνιά της γης“, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Σπήγκελ, η κυβέρνηση στην Πνομ Πενχ φοβάται την αποχώρηση των μεγάλων πελατών από την χώρα και την εγκατάσταση τους σε χώρες που έχουν ακόμα χαμηλότερα εργασιακά στάνταρντς.

Λίγο πριν το τέλος του 2013, έπεσα τυχαία πάνω σε μία μικρή αλλά ηχηρή διαμαρτυρία στην κεντρικότατη Φρίντριχ Στράσε του Βερολίνου. Μία ομάδα σαράντα – το πολύ – ατόμων διαμαρτυρόταν έξω από το κατάστημα αλυσσίδας πρετ α πορτέ, γνωστής από τη διαφήμιση των ρούχων της φορεμένων από διάσημα VIP, αλλά και από τα χαμηλότατης ποιότητας υφάσματα που χρησιμοποιεί, για τα οποία λέγεται ότι έχουν „ενσωματωμένο λάθος“.
Η διαμαρτυρία κατάφερε να προκαλέσει το ενδιαφέρον των περαστικών που κοντοστάθηκαν στις δύο πλευρές του δρόμου, καθώς δυσανάλογη αστυνομική δύναμη περικύκλωνε τους διαδηλωτές.
Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες εργασίας στον Τρίτο Κόσμο. Αλλωστε, η εταιρεία είχε βρεθεί στη δημοσιότητα μετά τις τραγωδίες στην νοτιοδυτική Ασία τον περασμένο χρόνο που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες εργάτες. Οι άνθρωποι αυτοί θα ζούσαν σήμερα, αν τηρούντο τα στοιχειώδη μέτρα πυρασφάλειας στις βιοτεχνίες.
Συνέντευξη του ιδιοκτήτη της εν λόγω μεγάλης βορειοευρωπαϊκής εταιρείας δημοσιεύτηκε μερικούς μήνες μετά στον Σπήγκελ κι ομολογώ ότι μου προκάλεσε αναγούλα.

Εκανα όμως λάθος. Η διαμαρτυρία αφορούσε στις συνθήκες εργασίας – τύπου αμερικανικών φτηνών πολυκαταστημάτων – που απ ό,τι φαίνεται ισχύουν πλέον και στην Ευρώπη:
„μόνιμο“ προσωπικό χωρίς σταθερές ώρες εργασίας, χωρίς σταθερή απασχόληση, με διαφορετικές αποζημιώσεις για τις ώρες απασχόλησης (γιατί μισθοί προφανώς δεν υπάρχουν) στην *ανατολική* και στη *δυτική* Γερμανία, κλητό κι ανακλητό ανά πάσα στιγμή και πολλά άλλα που δεν συγκράτησα.

Τον τελευταίο χρόνο το ύφασμα ως τέχνη ή ως εργόχειρο ή ως ντου ιτ γιουρσέλφ ή ως χόμπυ κ.α.π. έχουν γίνει μόδα. Η *επίσημη* αναγνώριση του στριμωγμένου στα κραφτς σπουδαίου αυτού εκφραστικού υλικού γίνεται εμφανής στις μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις στη Δύση όπως π.χ. πρόσφατα στο Παρίσι και το Αννόβερο, και είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετικά ευχάριστη είδηση.

Το ύφασμα είναι ένα ανερχόμενο medium εδώ και μία πενταετία για τους επαϊοντες.
Ενα από τα μεγάλα χαρίσματα του είναι ότι από την ίδια του την φύση, το υλικό αυτό μπορεί να μεταφέρει απλά μηνύματα, αλλά και πολύπλοκες σκέψεις που αφορούν στον χώρο της θρησκείας, της οικολογίας, της οικονομίας, της κοινωνίας, της ηθικής, της τεχνολογίας, της χημείας, της πολιτικής — εξ ου και στη μελέτη του δεν εμπλέκονται μόνον ιστορικοί της τέχνης, αλλά πολλές και διαφορετικές ιδιότητες ερευνητών.
Αυτές οι πολύπλευρες έρευνες καθιστούν την κατανόηση του *εικαστικού μεσου ύφασμα* κορωνίδα της ρήσης: η τέχνη και η επιστήμη είναι τομείς αλληλένδετοι.

Σε μία τριετία όμως το ύφασμα θα έχει γίνει τόσο του συρμού, θα έχει εκχυδαϊστεί τόσο η „σημειολογία“ του, θα έχει σλογκανοποιηθεί το εύρος των θεμάτων που αφορά που θα σιχαίνεται κανείς να ασχοληθεί και τη σκυτάλη θα πάρει κάποιο άλλο υλικό — στο πλαίσιο πάντα, ceteris paribus, ότι θα ισχύσουν οι αρχές του *πρετ α πορτέ* στην τέχνη.
Αρχές που είναι εμφανέστατες στις μικρο-μπιενάλε ανά τον κόσμο, αλλά και στα (εν μέρει ιδεολογικά βεβαρυμμένα από λουδητισμό) χειροτεχνικά κινήματα και το γκερίλια νίτινγκ ως αστική διαμαρτυρία.

Ομως ξεκίνησα να γράφω για τη συνείδηση.
Πως μπορώ να φοράω κάτι που φέρει πάνω του όλη τη δυστυχία του κόσμου; Πώς μπορώ να αντιδράσω; Πώς μπορώ να διαχωρίσω την θέση μου από τη συμμετοχή στο ακατάλληλο για πολιτισμένο άνθρωπο αλισβερίσι που περιγράφει ο Σπήγκελ παραπάνω;

Είναι σκέψεις που κάνω εδώ και χρόνια. Αποτυπώνονται άλλωστε στις συνεργασίες μου και τα θέματα που επιλέγω στη δουλειά μου.

Για όσους δεν το γνωρίζουν:
Το εργατικό κίνημα και πολλά από τα δεδομένα στην εργασία μας δεν θα υπήρχαν, αν δεν τα είχαν επιβάλει με τους αγώνες τους, συχνά αιματηρούς, οι εργάτες και οι εργάτριες – ενήλικες κι ανήλικοι – της υφαντουργίας.
Ισως το γεγονός ότι για τα επόμενα δύο τρία χρόνια, τουλάχιστον, το ύφασμα θα είναι της μόδας σε διάφορες εκφάνσεις του, να δώσει σε πολλούς την ευκαιρία να αναλογιστούν, αν έχουν το σθένος, αν όχι ως πολικά όντα, έστω ως καταναλωτές να αλλάξουν τη βολή και τη στάση τους και να ανατρέψουν παγιοθέντα, θλιβερά κι απάνθρωπα δεδομένα.


„Müllteppich II, Deutschland“, 2014


Tapisserie, Kunststoffmaterial und WM-Flaggen, 2014. Häkeln.

Die Arbeiten „Müllteppiche“, die ich aus gesammelten Plastiktüten und farbigen Kunststoff-Folien fertige, spielen zugleich auf unseren persönliche Produktion von Abfall und auf die schwimmenden „Müllteppiche“ an, die auf den Ozeanen immer weiter anwachsen. 

Neben dem Anliegen, aus Abfall Kunstwerke zu schaffen, lege ich großen Wert auf den eigentlichen Prozess der „Müllsammlung“ und -verarbeitung. Die „Müllteppiche“ sind zum Beispiel aus Materialien hergestellt, die ich im Rahmen mehrerer „Müllsafaris“ in Hamburg, Berlin, Leipzig, Dessau oder während eines Kunstprojektes in der Bahn gesammelt habe. Mit einer „Müllspende“ haben Passanten bzw. Passagiere zu dieser Materialsammlung erheblich beigetragen.

In einer traditionellen griechischen Recyclingtechnik, der „Kourelou“, die in Zeiten von Armut und Knappheit wiederbelebt wird, sind die einzelnen Arbeiten von Hand zu konzentrischen Kreisen gehäkelt.


Ταπισερί από πλαστικό και γερμανικές σημαίες του τελευταίου Μουντιάλ.

Η σειρά *Σκουπιδοχαλιά* αναφέρεται τόσο στη δική μας παραγωγή σκουπιδιών όσο και στα τεράστια σε μέγεθος *νησιά από σκουπίδια ή σκουπιδοχαλιά* που κολυμπούν στους ωκεανούς.

Πέραν της καθ εαυτόν δημιουργίας των χαλιών, δίνω μεγάλο βαρος και στη συλλογή υλικών για την κατασκευή τους μέσω *σκουπιδοσαφάρι* στις πόλεις. Μάζεψα πολύ υλικό σε *σκουπιδοσαφάρι* που πραγματοποίησα στο Βερολίνο, το Αμβούργο, το Ντέσαου, την Λειψία, μόνη ή μαζί με άλλους, καθώς και στα πλαίσια ενός εικαστικού πρότζεκτ στις γερμανικές σιδηροδρομικές γραμμές. Οι περαστικοί και οι επιβάτες με βοήθησαν πολύ στη συλλογή αυτού του υλικού.

Κατασκεύασα τα έργα αυτά με βελονάκι σύμφωνα με την παραδοσιακή τεχνική της *κουρελούς*, με την οποία οι γυναίκες της Ελλάδας σε εποχές στέρησης και φτωχειας έφτιαχναν αριστουργήματα.

Links zu den Müllsafaris:




Leonidio – Et in Arkadien ego

In einem 19ten Jh Herrenhaus in Leonidio findet der Workshop „Textil“ statt.
Leonidio ist eine der wenigsten griechischen Städtchen, das sich strukturell nicht verändert hat und architektonisch immer noch wie um 1800 anmutet.

Mehr Infos zum Workshop: loukiarichards@yahoo.com

Μία *μυητική ματιά* για όσους/όσες επισκεπτούν για πρώτη φορά το αγαπημένο μου Λεωνίδιο/Λενίδι με αφορμή τα εργαστήρια που κάνουμε εκεί τον Σεπτέμβρη.
Κείμενο του 2010, δημοσιεύτηκε πρώτα στο Αθηνόραμα, άλλο ένα έντυπο που μαζί με την Athens Voice, αλλά και το Ε της Ελευθεροτυπίας, στήριξε από την αρχή τις προσπάθειες μου για την διάδοση του εργόχειρου στο δημόσιο χωρο και τη διεύρυνση της επικοινωνίας και της κοινωνικής δικτύωσης.


LEAVE YOUR CRISIS IN GREECE II: Textil-Workshop in Arkadien, Herbst 2014

Der Stoff von Macht & Traum
für Freischaffende aus allen Bereichen.

Der Workshop bietet:
• Eine exklusive Einführung in die Textiltradition Griechenlands.
• Die Möglichkeit, traditionelle und freie Textiltechniken vor Ort kennen zu lernen, zu verstehen und zu intensiv üben.
• Individuelle Förderung der eigenen Kreativität und einer lebendiger Kommunikation durch Textilkunst.
• Motivation zum freien und spielerischen Umgang mit verschiedenen Textiltechniken.
• Einen intensiven Einblick in die griechische (Textil-)Geschichte und -geografie.

Im Laufe des Workshops werden wir mit verschiedenen Techniken und Materialien experimentieren und uns mit der Idee des „kreativen Chaos“ beschäftigen.
Anhand ausgesuchter Beispiele werden wir die soziale, religiöse und politische Bedeutung in der Ästhetik der Textilkunst behandeln.

Sieben Tage Textilworkshop mit Übernachtung in einem 19. Jh Herrenhaus in Leonidion/ Arkadien.
Begegnungen mit dem traditionellen lokale Textilhandwerk und in der modernen griechische Kultur.
Eine kreative Auseinandersetzung mit der heutigen wirtschaftlichen, politischen und gesellschaftlichen Situation Griechenlands ist in der Reise inbegriffen.

Der Workshop geht über das Erlernen handwerklicher Techniken hinaus – er zielt vielmehr auf die persönliche und künstlerische Entwicklung der TeilnehmerInnen.
Leonidio, Arkadien: 27. Oktober – 2. November 2014

Mehr Info an: loukiarichards@yahoo.com